با ترویج فرهنگ مطالعه واكسن ضداعتیاد می‌سازیم

 

همایش راه‌های ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی

سانسور و ترویج مطالعه؟

اكنون كه دولت با سیاست‌های سلیقه‌ای در جهت محدود ساختن اطلاعات، حذف فرهنگی و فیلترینگ سایت‌های اینترنتی، تحدید روزنامه‌ها و سانسور كتاب گام برمی‌دارد تا آنجا كه كانون نویسندگان ایران با صدور بیانیه این اقدامات را محكوم كرده و این سختگیری‌ها را موجب دلسردی مخاطبان كتاب و جوانان نویسنده و پدیده‌ای ضدخلاقیت قلمداد می‌كند، آیا با برگزاری همایشی یك‌روزه می‌توان به راه‌های عملی ترویج فرهنگ مطالعه و كتابخوانی دست یافت و در رسیدن به افق‌های روشن امیدوار بود؟

 

اولین همایش: اولین گام

اولین همایش سراسری راه‌های ترویج فرهنگ مطالعه و كتابخوانی روز شنبه 12 اسفندماه به همت مدیریت امور كتابخانه‌های عمومی استان در محل فرهنگسرای امام خمینی (ره) زنجان، با حضور محمدحسین ملك‌احمدی، دبیركل نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور، چاكری، معاون برنامه‌ریزی و توسعه‌ی نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور، دكتر رحمت‌اله فتاحی، نایب رییس انجمن كتابداری ایران و ابوالفضل هاشمی، مدیركل كتابخانه‌های كانون‌های فرهنگی هنری مساجد كشور به همراه میهمانانی از سایر نقاط كشور و مدیران و كتابداران استان برگزار شد.

در این همایش یك‌روزه كه به بررسی موانع و مشكلات موجود در راه ترویج فرهنگ مطالعه و كتابخوانی و همچنین نقش مؤثر خانواده، رسانه‌ها، مدارس، دولت، كتابخانه‌ها، اقتصاد، مساجد، مسئولان و كتابفروشی‌ها در پیشبرد این فرهنگ اختصاص یافته بود، نمایشگاهی از عكس، پوستر، نقاشی و كاریكاتورهای مرتبط با موضوع همایش، نمایشگاه تخصصی کتاب در حوزه‌ی كتابداری و اطلاع‌رسانی توسط شركت چاپار و همچنین نمایشگاهی از لوازم و تجهیزات كتابخانه‌ای با همكاری شركت تولیدی نماچوب زنجان نیز برپا شده بود.

محمدربیع احمدخانی، مدیر امور کتابخانه‌های عمومی استان زنجاندر ابتدای این مراسم پس از پخش یك كلیپ تصویری درباره‌ی عملكرد مدیریت امور كتابخانه‌های عمومی استان و روند آماده‌سازی مقدمات همایش، محمدربیع احمدخانی، مدیر امور كتابخانه‌های عمومی استان ضمن خوشامدگویی به میهمانان در تشریح روند شكل‌گیری این همایش كه برای اولین بار در زنجان برگزار می‌شد، گفت: «شهریورماه 85 فراخوان این همایش منتشر شد كه حدود 100 مقاله در 9 موضوع اعلام شده، به دبیرخانه‌ی همایش رسید كه سرانجام 13 مقاله توسط كمیته‌ی علمی برگزیده شدند كه از این تعداد سه مقاله با عنوان مقاله‌ی میهمان در این همایش حضور یافته‌اند.»

احمدخانی با اشاره به استقبال چشمگیر از استان زنجان برای شركت در این همایش افزود: «از یكصد مقاله‌ی ارسالی، 47 عنوان از استان زنجان شركت كرده‌اند كه پنج مقاله از این تعداد، برگزیده و برتر شناخته شده‌اند. همچنین آثار ارسالی در زمینه‌ی عكس، پوستر، نقاشی و كاریكاتور 37 قطعه بودند كه دو اثر از سه اثر برگزیده از استان زنجان معرفی خواهند شد.»


هدف: بررسی دلایل قهقرای فرهنگی

وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش مهم كتاب پرداخت و گستردگی نقش آن در زندگی بشر را به گستره‌ی تاریخ اجتماعی زندگی انسان مربوط دانست و گفت: «هر كجا كه سخن از تمدن به میان می‌آید، كتاب و كتابت خط فاصل مابین انسان متمدن و غیرمتمدن است. مردم‌شناسان جوامع انسانی را به دو گروه نویسا و نانویسا تقسیم كرده‌اند، به طوری كه جوامع بدون خط و كتابت، علاوه بر آن كه هویت و اصالت فرهنگی منحصر به فردشان نادیده فرض می‌شود، از جرگه‌ی جوامع متمدن نیز خارج می‌گردند، پس لازمه‌ی تمدن، نوشتن است.»

احمدخانی اضافه كرد: «از انباشت نوشته‌ها، گنجینه‌ی دانش شكل گرفته و از انتقال این گنجینه از نسلی به نسل دیگر همراه با غنای تدریجی آن، گنجینه‌ی تمدن، ارمغان تاریخ، به نسل حاضر نوع بشر رسید.»

نمایشگاه کتاب و تجهیزات کتابخانه‌ای در حاشیه‌ی همایشوی با یادآوری نقش كتاب در تمام پیشرفت‌ها و دستاوردهای دانش بشری، گفت: «كتاب اسرار زندگی گذشتگان، نسل حاضر و آیندگان را در خود نهفته دارد و هر چه می‌گذرد زنجیرهای ارتباطی ما با كتاب، محكم‌تر و نیاز ما بدان شدیدتر می‌شود.»

او فرهیختگی، دانش و ادب را وامدار قلم و كاغذ دانست و افزود: «دانش‌افزایی شمه‌ای از كارستان كتاب است و ذوق‌پروری برگی از برگ‌های پربار آن. پس می‌توان معرفت و فضل انسانی را با توجه به گرایش و عشق به كتاب و كتابخوانی میزان كرد. اگر چه هر روز بر تعداد رسانه‌ها افزوده می‌شود اما هیچ یك نمی‌توانند جای كتاب را بگیرند و كتاب همچنان قدر می‌بیند و بر صدر می‌نشیند. تعلق خاطر ما به كتاب، نه فقط به خاطر برآوردن نیازهای آموزشی ما بلكه با پیوندی عاطفی و عقیدتی، هستی انسانی و فرهنگی ما را با كتاب عجین كرده است.»

مدیر امور كتابخانه‌های عمومی استان از شاخص‌های مهم و غیرقابل انكار انقلاب اسلامی را تحولات فرهنگی دانست و گفت: «انقلاب اسلامی علاوه بر تحول در امور سیاسی و اقتصادی، رسالتی عظیم در حوزه‌ی فرهنگی برعهده داشته كه متأسفانه بنا به دلایلی در قرون اخیر وضعیت فرهنگی كشورهای اسلامی رو به قهقرا گذاشته است.»

احمدخانی ادامه داد: «اگر زمانی مسلمانان در پهنه‌ی علوم مختلف سرآمد اعصار بودند، اگر زمانی بزرگ‌ترین كتابخانه‌ها با بیش از چهار میلیون جلد كتاب متعلق به جوامع اسلامی بود، اگر زمانی كتاب‌های دانشمندان اسلامی نظیر بوعلی سینا، در بزرگ‌ترین و معتبرترین دانشگاه‌های اروپا تدریس می‌شد، چرا كشورهای اسلامی امروز جزو كشورهای كم‌تر توسعه یافته،‌ فقیر، وابسته و عاری از شاخص‌های توسعه‌ی فرهنگی هستند؟»

وی با این پرسش كه چرا مسلمانان از اوج عزت و سربلندی از نظر علمی به حضیض ذلت نائل آمدند گفت: «چرا دیگر آیه‌ی نفی سبیل در بیان خداوند، مصداق پیدا نمی‌كند؟ كه امروز و در این همایش در حضور فرهیختگان در پی پاسخ به این سؤالات خواهیم بود.»


آمار واقعی سرانه‌ی مطالعه وجود ندارد

محمدحسین ملک‌احمدی، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشورسپس محمدحسین ملك‌احمدی دبیركل نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور با ابراز امیدواری در رسیدن به ایده‌آل‌ها و آرمان‌های افزایش فرهنگ مطالعه و كتابخوانی با برگزاری چنین همایش‌هایی گفت: «امیدواریم كشور ما در آینده‌ای نه چندان دور بتواند الگویی در سطح منطقه و یا حتا در سطوحی بالاتر باشد.»

او با مبهم و نادرست خواندن آمار سرانه‌ی مطالعه در كشور و نبود آمار واقعی در این زمینه تصریح كرد: «بخشی از این كمبود مربوط به سرعت تحولات در چند سال اخیر در عرصه‌ی دانش و دسترسی به علم است كه طبیعتاً شناخت موضوع را قدری دشوار نموده است، اما دلیل دیگر این فقدان به محجوریت كتاب و مطالعه در كشور باز می‌گردد كه نمونه‌ی آن نبود مطالعه‌ی مستندی است كه حتا نمی‌تواند به این آمار واقعی پاسخ دهد.»

ملك‌احمدی با ابراز تأسف از فقدان آمار علمی در زمینه‌ی میزان مطالعه در كشور، آمارهای مورد استناد فعلی را متكی به آمارهای گذشته دانست و اضافه كرد: « به هر حال همه می‌پذیریم كه وضعیت مطالعه در كشور ما مطلوب نیست و با مشاهدات عینی وضعیت مطالعه با جامعه‌ای كه ادعای غنا و توان فرهنگی بالایی دارد، همخوانی و سنخیت ندارد.»


پرهیز از یكسویه‌نگری

ملك‌احمدی با رد تلاش‌های تك‌بعدی و یكسویه در یافتن راه‌های برون‌رفت از این بحران، ادامه داد: «در رفع این بحران باید به زیرساخت‌های اقتصادی، فرهنگی، آموزشی و رسانه‌ای توجه كرد و جمیع جهات را با هم در نظر گرفت كه این همایش آغازی است بر این راه.»

دبیركل نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور با تأكید بر نقش آموزش و تغییر ساختار آموزشی، كتابخانه‌ها را مهم‌ترین نقطه‌ی شروع افزایش فرهنگ مطالعه دانست و محوری‌ترین نقش در كتابخانه‌ها را مختص كتابداران برشمرد و تصریح کرد: «متأسفانه در جامعه‌ی امروز جایگاه مناسبی كه باید یك كتابدار از آن برخوردار باشد، وجود ندارد و كتابخانه‌ها از این ثروت بهره‌ی لازم نمی‌برند؛ چه در مدارس، دانشگاه‌ها، مساجد و چه در سایر كتابخانه‌های عمومی؛ نه به لحاظ تخصص و نه در تعداد.»

این مقام مسئول با تأكید بر افزایش تخصص و كارآمدی كتابداران، از نقش هدایتی و راهنمای ایشان در دسترسی به حجم انبوه اطلاعات به اشكال مختلف یاد كرد و افزود: «اگر به نقش كتابدار در رساندن سریع اطلاعات به خوبی توجه شود و آن‌ها جایگاه واقعی خود را در این دنیای جدید بیابند، قطعاً اساسی‌ترین اتفاق در كتابخانه‌های عمومی و بلكه در جامعه برای رشد و توسعه‌ی كتابخوانی روی خواهد داد.» نمایشگاه عکس، کاریکاتور و نقاشی در حاشیه‌ی همایش

وی در بخش دیگری از سخنان خود از كمبود منابع اطلاعاتی در كتابخانه‌های كشور به عنوان یكی از موانع پیش رو نام برد و گفت: «سرعت توسعه جهانی بسیار فراتر از آن است كه ما در حال حاضر عمل می‌كنیم و باید تلاش جدی‌تری صورت گیرد تا این فاصله‌ی جهانی و منطقه‌ای و شكاف موجود از میان برداشته شود وگر نه نقش كتابداران نیز با این وجود، نقش تعیین‌كننده‌ای نخواهد بود.»

ملك‌احمدی همچنین با نامناسب خواندن تعداد و فضای كتابخانه‌های موجود، پراكندگی كتابخانه‌ها را نیز ناهمگون برشمرد به نحوی كه دسترسی به آنها توسط اقشار مختلف در نقاط گوناگون كشور میسر نیست.


نوك پیكان انتقاد به سوی كتابداران

وی تصریح كرد: «اغلب كتابداران ما در كتابخانه‌ها منتظر مراجعه‌كننده هستند در حالی كه باید تلاش مؤثری در ایجاد ارتباطی صحیح با مخاطب، ایجاد انگیزه در او، و شناسایی مخاطبان جدید از خود نشان دهند و در توسعه و گسترش حوزه‌ی نفوذ خود كوشا باشند.»

ملك‌احمدی با انتقاد شدید از كتابدارانی كه در ساعاتی از روز در كتابخانه‌ منتظر رجوع مخاطب می‌نشینند، آنان را كتاب‌بان لقب داد و خاطر نشان كرد: «اگر كتابدار در حوزه‌ی نفوذ جغرافیایی كتابخانه مطالعه داشته باشد و حوزه‌ی نفوذ خویش را شناسایی كرده و نگاهی ارزیاب و جامعه‌شناختی از پیرامون خود كسب كند، طبیعتاً برای ایجاد انگیزه در محیط پیرامونی خود، ابتدا منشأ تحولی عظیم در خود خواهد بود و تنها در این شرایط است كه می‌توان انتظار داشت كه قدم اساسی و اصلی در رشد كتابخوانی برداشته شده است.»


عصر كتاب زنجان بی‌نظیر است

دبیركل نهاد كتابخانه‌های عمومی كشور در پایان با كم‌نظیر دانستن جلسات نقد و معرفی كتاب زنجان در كشور كه به همت مدیریت امور كتابخانه‌های عمومی استان برگزار می‌شود، زنجان را در مقایسه با سایر استان‌های كشور در حجم برگزاری چنین جلساتی بی‌نظیر خواند و ابراز امیدواری كرد كه چنین همایش‌ها و جلسات معرفی و نقد كتاب موجب بالندگی و افتخار كشور در ارتقای سطح دانش، معنویت و كتابخوانی خواهد بود.


توسعه، نیازمند آگاهی و عقلانیت

دکتر رحمت‌اله فتاحی، نایب رییس انجمن کتابداری ایرانسپس به عنوان سخنران بعدی رحمت‌اله فتاحی، نایب‌رئیس انجمن كتابداری ایران و دانشیار گروه كتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه فردوسی مشهد با تأكید بر چندجانبه‌گرایی و دوری از روش‌های تك‌بعدی در رفع بحران كتابخوانی، از توسعه با عنوان معیار و مفهومی غیرانتزاعی نام برد و آن را در جهات مختلف ارزیابی كرد و گفت: «توسعه به مطلوب واقعی، نیازمند آگاهی و عقلانیت تك‌تك افراد جامعه است و اگر این فاصله به وجود بیاید مسلماً جامعه قطب‌بندی خواهد شد، بنابراین توسعه با گسترش عقلانیت و آگاهی در سطح جامعه روان‌تر خواهد گردید.»

دكتر فتاحی كه سخنرانی خود را به همراه نمایش اسلاید ارائه می‌كرد، ادامه داد: «برای توسعه به ملزوماتی نیاز است. از جمله وجود مغزهای متفكر برای برنامه‌ریزی، وجود مغزهای فهیم برای پیاده‌سازی برنامه‌ها، لزوم استفاده از اطلاعات و دانش و لزوم یكپارچگی در این برنامه‌ها با نیازهای جامعه.»

وی با اشاره به روند افزایش شاخص‌های تولید دانش در كشور افزود: «باید این شاخص‌ها عمومیت پیدا كنند و از حالت تك‌بعدی درآیند.»


شیوه‌ها و انواع مطالعه

او با غلط خواندن این تصور از مطالعه كه تنها خواندن كتاب‌های داستانی و تاریخی یا اجتماعی و سیاسی را دربر گیرد، گفت: «اگر كسی چند دقیقه در اتاق انتظار مطب دكتر نشسته و مطالعه می‌كند و یا دو دقیقه در جلوی پیشخان روزنامه‌فروشی بر روی تیتر درشت روزنامه‌ها مكث كرده و یا از طریق اینترنت به مطالعه‌ی اخبار می‌پردازد، این ساعات و دقایق نیز جزو سرانه‌ی مطالعه‌ی كشور محسوب می‌شوند كه باید در این زمینه نیز از یكسویه‌نگری پرهیز كرد. پس بنابراین هر منبع مكتوب اعم از علمی و غیرعلمی قابل مطالعه است و می‌تواند بهره‌‌وری داشته باشد.»

دكتر فتاحی با پرداختن به موضوع هدف‌های مطالعه تأکید کرد: «از چنین هدف‌هایی می‌توان به خواندن به منظور آگاهی، كسب خبر، تصمیم‌گیری، لذت و تفنن، رقابت و كسب امتیاز، وقت‌گذرانی و فراموشی اشاره كرد كه هر یك از انواع خواندن می‌تواند به رشد فكری و مهارتی افراد جامعه كمك كند.»

وی با تقسیم‌بندی كلی اهداف خواندن به دو هدف افزایش آگاهی‌ها یا رشد دانش، و ارتقای سطح مهارت‌ها یا افزایش تجربه، خاطر ‌نشان كرد: «مطالعه‌ی هدفمند و جهت‌دار می‌تواند به افزایش این آگاهی‌ها و مهارت‌ها كمك كند و در راستای تحقق توسعه، همه‌ی افراد جامعه به این نوع توانایی نیاز دارند.»


ترویج مطالعه بر عهده‌ی نظام‌های كلان حكومت

دکتر رحمت‌اله فتاحیاولین رئیس انجمن كتابداری و اطلاع‌رسانی ایران بعد از انقلاب، از فرهنگ مطالعه به عنوان یك رفتار نام برد و در تعریف آن گفت: «فرهنگ مطالعه رفتاری است پایدار و منسجم در استفاده از منابع دانش بشری به منظور ارتقای فكری و مهارتی. به طور مثال من كه سال‌ها در یک كشور خارجی زندگی كرده و درس خوانده‌ام، دیده‌ام كه مردم خود را به فرهنگ و رفتار خرید نشریه موظف می‌دانند چراكه معتقدند باید ناشر تقویت شود و به سرمایه‌گذار پاسخ داده شود، كه این خود نوعی رفتار است.»

فتاحی تصریح كرد: «باید برنامه‌ریزی درباره‌ی مطالعه از نظرگاه نظام‌های كلان حكومت صورت پذیرد كه مهم‌ترین آن‌ها نظام آموزش و پرورش است. به طور مثال دختر من كه در آن كشور درس می‌خواند، هر روز ساعت 3 بعد‌از‌ظهر كه به خانه برمی‌گشت، یك كیف پلاستیكی به همراه داشت كه حاوی یك یا دو كتاب به همراه یك برگه بود كه دو ستون داشت؛ در یك ستون درجه و مقیاس لذت كودك از كتابخوانی و در ستون دیگری، نظر والدین به لحاظ تربیتی و آموزشی بیان می‌گردید و این كار هر روز بدون انقطاع تكرار می‌شد. در آن كشور بدون كتاب درسی، معلمان برای در اختیار قراردادن كتاب‌هایی خاص، قفسه‌هایی از كتاب در كلاس داشتند كه به آموزش دانش‌آموزان می‌پرداختند و بدین ترتیب نظام آموزشی عادت كتابخوانی را در هر فرد به وجود می‌آورد، به طوری كه در كتاب‌ها نیز رویكرد لذت‌بخشی لحاظ می‌شد.»

این سخنران از نظام‌های دیگر مرتبط با امر كتابخوانی، از نظام بهداشت و درمان نام برد و گفت: «بروشورهای كوچكی در داروخانه‌ها و مطب دكترها و یا یادداشت‌های كوتاهی درباره‌ی سلامتی در نشریات وجود دارند كه باید تقویت شوند. اگر به یك پزشك در یك كشور پیشرفته مراجعه شود خواهید دید كه ده‌ها و صدها بروشور در مورد انواع بیماری‌ها به زبان‌های مختلف، ساده و با تصویر در اختیار گذاشته‌اند كه باعث می‌شود فرد ارزش مطالعه را بداند، چراكه بدین وسیله می‌تواند به بهداشت و سلامت خود كمك كند.»

وی در یك نتیجه‌گیری اضافه كرد: «بدون توجه به ارتباط دو سویه‌ی‌ نظام‌های كلان با فرهنگِ مطالعه، جامعه به رشد فكری و توسعه دست نخواهد یافت.»


كتابخانه‌های عمومی: دانشگاه مردم

فتاحی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش كتابخانه‌های عمومی پرداخت و ادامه داد: «كتابخانه‌های عمومی می‌توانند برای آماده كردن ذهن افراد در جریان چرخه‌ی توسعه نقش مهمی را ایفا كنند كه از كاركردهای مهم آن در راستای تقویت كتابخوانی می‌توان به كاركردهای آموزشی، اطلاعاتی (اطلاع‌رسانی)، خدماتی، تفننی و فرهنگی اشاره كرد.»

وی افزود: «كتابخانه‌های عمومی باید شرایط و امكانات لازم را برای انواع افراد، نیازها و انواع رویكردهای خواندن فراهم كنند.»

این استاد دانشگاه با تشریح نقش كتابخانه‌ها در توسعه و فلسفه‌ی تنوع خدمات به مشتریان نتیجه گرفت: «برنامه‌ریزی باید بر اساس نیازهای بومی با رویكرد علمی و در یك پیوستار (چرخه) انجام شود.»

دكتر فتاحی در ادامه به نمایش اسلایدهایی پرداخت كه در آن صفحات اینترنتی ِ جست‌وجوی چند كلیدواژه درباره‌ی نقش كتابخانه‌ها در ترویج فرهنگ مطالعه به انگلیسی و فارسی دیده می‌شد كه از این مقدار 12سایت به زبان فارسی وجود داشت كه نشان می‌داد هنوز در اینترنت فعالیت چندانی آغاز نگردیده در حالی كه در زبان انگلیسی 20 هزار و 700 سایت در این زمینه ارائه می‌شد. دکتر فتاحی در همایش راه‌های ترویج فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در زنجان

وی در ادامه اضافه كرد: «كتابخانه‌های عمومی، دانشگاه مردم تلقی می‌شوند. مهم‌ترین نهاد اجتماعی ترویج‌دهنده‌ی مطالعه هستند و باید همه‌ی اقشار با همه‌ی تنوع‌شان تحت پوشش خدمات كتابخانه‌ای برای ترویج مطالعه قرار گیرند و با نیازسنجی می‌توان از شیوه‌های كشورهای توسعه یافته و كتابخانه‌های آن‌ها نیز الگو برداری كرد.»


مطالعه: واكسن ضد جرم و اعتیاد

او پیشنهاد داد: «یك گروهِ ‌كاری و مطالعاتی از مدیران و كتابداران، برای بررسی راه‌های عملی ترویج مطالعه تشكیل شود و یك بانك اطلاعاتی و یا یك گروه الكترونیكی یا حتا وبلاگ نیز می‌توان ایجاد كرد تا از این طریق بتوان به تبادل دانش دست یافت.»

این مدرس كتابداری و اطلاع‌رسانی در پایان گفت: «ترویج فرهنگ مطالعه به یك عزم ملی نیاز دارد و تنها از طریق روش‌های علمی بومی شده قابل تحقق است. اگر منابع مطالعه در اختیار جامعه قرار گیرد ما واكسن ضد اعتیاد ساخته‌ایم. بسیاری از مجرمان از عاقبت عمل خود اطلاع كافی ندارند و ما با نصب روزنامه‌های دیواری در نقاط مختلف و محل زندگی این افراد می‌توانیم به این آگاهی و هشدار بیفزاییم و در این راه كتابخانه‌های عمومی با قدم‌های كوچك می‌توانند معجزه كنند.»

رحمت‌اله فتاحی در پایان تأكید كرد: «كتابداران مروجان دانش و معرفت هستند و كتابخانه‌های عمومی دانشگاه جامعه. برای تحقق ترویج فرهنگ مطالعه توسط كتابخانه‌ها، لازم است یک طرح ملی و جدی با توسعه كتابخانه‌ها اجرا شود تا بدین وسیله از توانایی و امكانات ترویج مطالعه برخوردار شوند.»


ارائه‌ی مقالات با حضور كمیته‌ی علمی

دکتر سعید غفاری، دبیر همایشپس از سخنرانی دكتر فتاحی، با حضور كمیته‌ی علمی پنل (بخش) اولِ همایش، مركب از سیاوش محمدی، علیرضا گنجی و نسرین دانش و دبیر همایش دكتر سعید غفاری، عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان، ابوالفضل هاشمی از تهران، شیدا فتحی از سنندج و سعید لاهوتی از اراك در موضوع نقش كتابخانه‌ها، كتابفروشی‌ها و مساجد در ترویج فرهنگ مطالعه به ارائه‌ی مقالات خویش پرداختند.

سپس با حضور كمیته‌ی علمی پنل دوم متشكل از دكتر فرشید جعفری و پرویز فتح‌اله‌‌پور، سیما ویسی‌نژاد و حجت‌اله سلیمانی از تهران و منیژه خان‌احمد‌لو از زنجان در موضوع نقش دولت، رسانه و اقتصاد مقالات خود را ارائه كردند.

همچنین با حضور یكی از اعضای كمیته‌ی علمی پنل سوم یعنی دكتر مصطفی جعفری، عاطفه زارعی از همدان، سید‌حسین محمدی و مریم مهاجری از زنجان در موضوع نقش خانواده، آموزش و پرورش و جامعه به سخنرانی پرداختند.

گفتنی است بهرام جلیل‌خانی از كمیته‌ی علمی پنل دوم و محمدتوفیق واحدی و امامعلی دادخواه از كمیته‌ی علمی پنل سوم در این همایش حضور نداشتند. ارائه‌ی مقالات توسط برگزیدگان همایش با حضور داوران علمی

یادآور می‌شود نویسندگان سه مقاله‌ی برگزیده‌ی میهمان نیز در این همایش حضور داشتند كه از آن میان لیلا معصومی از همدان با ارائه یك انیمیشن و ورك‌شاپ به ارائه‌ی نمونه‌های تصویری در توسعه‌ی فرهنگ كتابخوانی در كشورهای توسعه‌یافته پرداخت.

در پایان این همایش یك‌روزه كه صبح و بعد‌ازظهر به همراه پذیرایی و صرف ناهار جریان یافت، از برگزیدگان این همایش و داوران علمی آن‌ها نیز تقدیر شد و جوایزی به رسم یابود به ایشان تعلق گرفت.

همچنین متن كامل همه‌ی مقالات ارسالی به دبیرخانه‌ی این همایش، به صورت نرم‌افزاری و با امكان جست‌و‌جوی ساده به همراه چكیده‌ی مقالات برگزیده، در یك سی‌دی در اختیار هر یک از شركت‌كنندگان قرار گرفت.