در مدت زمانی که مشغول مطالعه برای آزمون دکتری بودم، همیشه به این فکر می کردم که آیا این تنها راه حل است؟، منظور من آزمون دکتری، شیوه برگزاری امتحانات، و در نهایت نحوه انتخاب دانشجو برای چنین مقطعی مهم است که اساس و درون مایه آن بر پژوهش، تحقیق، مطالعه و دانش عمیق در حوزه کتابداری و مفاهیم جدید و قدیم آن استوار شده. طی این مدت با برخی از اساتید و دوستان در این خصوص گفتگوهایی داشته ام و تقریبا می توان گفت نگرشها و دیدگاههای افراد در این خصوص متفاوت است. برخی به شیوه های سنتی پای بند هستند و آنها را ابزار و روش مناسبتری برای انتخاب دانشجو در این مقطع می دانند و برخی دیگر معتقد به بهره گیری از روشهایی همچون حذف آزمون تخصصی و در مقابل ارائه پرونده پژوهشی توسط شخص داوطلب هستند. قصدم این نیست که در این مجال به طرد یکی در مقابل پذیرش آن دیگری بپردازم اما لازم است برخی مطالب بازگو شود و سیاستگذاران و مسئولین امر نیز نسبت به وضعیتی که در آینده رخ خواهد داد گوش به زنگ باشند. بنابر اخباری که همگان مطلع هستید، پذیرش در مقطع کارشناسی ارشد امسال به نسبت سالهای قبل، رشدی چندین درصدی داشته است. با توجه به خروجی های این افراد در سالهای آتی و نیز باقیمانده داوطلبانی آزمون های دکتری امسال، ما قطعا شاهد افزایش بیشمار داوطلبان آزمونهای دکتری خواهیم بود. کاری به درست یا غلط بودن سیاست افزایش پذیرش دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی و رشد کمی در مقابل رشد کیفی ندارم اما مطمئنا اگر سیاستورزی درست، علمی و قابل قبولی در ماههای فعلی برای پذیرش دانشجو در مقطع دکتری توسط مراکز ذی صلاح انجام نشود، بلبشویی که در سالهای بعد رخ خواهد داد به سادگی قابل کنترل نیست.
در دانشکده های کتابداری و اطلاع رسانی خارج از کشور، ملاک انتخاب دانشجو در مقطع دکتری، ارائه پرونده پژوهشی پرمایه ( مقالات و کتب تالیفی و ترجمه، پروژه های تحقیقاتی، سوابق کاری و اجرایی در تخصص مورد نظر، مشارکت در بحثها و فعال بودن در عرصه های مختلف مرتبط با حوزه و فن، و در نهایت پرونده مطلوب آموزشی) می باشد. این روند، گرچه ممکن است با برخی شرایط و ویژگیهای داخلی سازگار نبوده و مستلزم پیشنیازهای خاصی باشد، اما می تواند الگوی مناسبی برای انتخاب و گزینش دانشجو تلقی گردد. ضمن اینکه تجربیات حاصل از آزمونهای تخصصی و کتبی نیز می تواند در این امر تاثیر مثبتی داشته باشد (البته با در نظر گرفتن شرایطی خاص).
در هر حال، چشم انداز مقاطع تحصیلات تکمیلی و دکتری در حوزه کتابداری و اطلاع رسانی ایران چندان خوشایند نیست. مسائل و مشکلاتی جدی در این خصوص به چشم می خورند که لازم است اقداماتی برای رفع آنها صورت گیرد.