هیچکی منو دوست نداره
وظايف مسئولين كتابخانه در عصر جديد
اگر مروري به تاريخچه تشكيل مجموعه كتابخانه در ايران بي اندازيم آغاز آنرا در دهه 1240
مي توان در لابلاي اسناد تاريخي پيدا كرد. در سال 1268 مدرسه دارالفنون در تهران شروع به كار نمود و درست 12 سال بعد كتابخانه كوچكي در آن مدرسه تاسيس شد. تقدير چنين بود كه اين مجموعه كوچك در مدرسه اي كه به سبك اروپائي ساخته شده بود، هسته اوليه مجموعه كتابخانه ملي ايران شود كه 37 سال بعد و در سوم شهريور 1316 رسما" در تهران گشايش يافت و يكي از مظاهر تجدد در اين كشور به شمار مي رفت.
اين كتابخانه بارها بنا به دلايلي تغيير نام داد ، كتابخانه دارالفنون، كتابخانه معارف، كتابخانه عمومي معارف، كتابخانه ملي فرهنگي، كتابخانه فردوسي، كتابخانه ملي تهران،كتابخانه ملي....
امروزه فعاليت و خدمات اين كتابخانه بر كسي پوشيده نيست و بطور اختصار و طبق اساسنامه آن به شرح ذيل مي باشد:
فعاليتها و خدمات:
طبق اساسنامه كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران (مصوب مجلس شوراي اسلامي در سال ۱۳۶۹) كتابخانه ملي مؤسسهاي آموزشي (علمي)، تحقيقاتي و خدماتي است كه زير نظر مستقيم رياست جمهوري انجام وظيفه ميكند و وظايف آن عبارتاند از:
۱. گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غيرمكتوب در ايران، يا متعلق به ايرانيان خارج از كشور و نيز در زمينه ايرانشناسي و اسلامشناسي خصوصاً انقلاب اسلامي و همچنين در زمينههاي علمي، فرهنگي و فني ديگر كشورها؛
۲. پژوهش و برنامهريزي علمي كتابداري و اطلاعرساني و شركت در تحقيقات و فعاليتهاي بينالمللي كتابداري و اطلاعرساني؛
۳. اتخاذ تدابير لازم براي صحت، سهولت و سرعت در امر تحقيق و مطالعه در همه زمينهها بهمنظور اعتلاي فرهنگ ملي و انجام تحقيقات مربوط؛
۴. انجام مشاوره، نظارت، هدايت و ارائه خدمات فني و برنامهريزي و سازماندهي كتابخانههاي كشور؛ ۵. ارائه روشهاي مطلوب بهمنظور هماهنگكردن خدمات و فعاليتهاي كتابخانههاي عمومي و
تخصصي بهمنظور تسهيل در مبادله اطلاعات.
● كتابخانه ملي بهموجب اساسنامه خود براي ارائه خدمات فني، برنامهريزي و سازماندهي كتابخانههاي كشور، امور زير را بر عهده گرفته است:
۱. تهيه و انتشار منابع و ابزار كتابداري از قبيل كتابشناسي ملي ايران، گسترش ردهها، تهيه مستند اسامي مؤلفان و مشاهير،سازمانها، ناشران، سرعنوانهاي موضوعي، تهيه استانداردهاي كتابخانهاي، تدوين قوانين فهرستنويسي، تهيه اصطلاحنامههاي فارسي، و…؛
۲. تهيه فهرستبرگه منابع منتشره و فروش آنها به متقاضيان؛
۳. برگزاري دورههاي آموزش كتابداري به صورت عام و تخصصي؛
۴. ارتباط با انواع كتابخانهها در سراسر ايران و خارج از كشور بهمنظور مبادله و اهداي كتاب و منابع ديگر.
● خدمات به ناشران:
۱. فهرست نويسي كليه آثار منتشرشده در ايران و فهرستنويسي پيش از انتشار (فيپا).
۲. ارائه شماره ثبت به مواد غير كتابي و تهيه ميكروفرمها و مستندات، از ديگر خدمات كتابخانه ملي ميباشد. همچنين كتابخانه ملي بهعنوان مركز ملي شماره استاندارد بينالمللي پيايندها (شابپ) و كتاب (شابك) نيز عمل ميكند.
● خدمات اطلاعاتي پيوسته:
▪ بانكهاي اطلاعاتي «كتابشناسي ملي ايران» و «نمايه ملي ايران»؛
▪ـ «فصلنامه كتاب» و «ماكا» (مجله الكترونيكي كتابداري و اطلاعرساني)؛
▪ راهنماي نشريات الكترونيكي كتابداري و اطلاعرساني؛
▪ راهنماي نشريات الكترونيكي ايرانشناسي و اسلامشناسي؛
▪ معرفي مراكز فرهنگي ايران.
و اگر به فعاليت هاي ديگر كتابخانه ها سري بكشيم و موارد را در آنجا نيز مورد مداقه قراردهيم بيشتر موارد كاري در آن كتابخانه ها صرف تغيير متراژ،بازسازي،قفس بندي، نوسازي، فعاليت هايي براساس احتياجات روزمره،طراحي معطوف مي شود كه به حق هم لازم است .و اگر به تقسيم بندي هاي بعضي از آنان مراجعه شود موارد ذيل به چشم مي خورد:
1- بخش تهيه و سفارش
2- بخش خدمات فني و آماده سازي
3- كتابخانه ديجيتال
الف- راه اندازي و توسعه كتابخانه ديجيتال
ب – تبديل منابع و ديجيتال
4- بخش نشريات
5- بخش اطلاع رساني
6- واحد سمعي و بصري
7- بخش مخزن و خدمات مراجعين
8 – واحد اسكن منابع
ولي آيا براستي در عصر جديد در كتابخانه هايمان بخشي را براي رفتار مناسب با مراجعين و تشويق آنان به كتاب و كتابخواني در آن فضاي بزرگ و معنوي بعنوان وظايف خوش رفتاري و ارائه منابع ديگر كه مورد نياز متقاضي است در كتابخانه ها و در عصر جديد تكنولوژي ديده ايم و يا هرگز به فكر جديدي كه باعث تشويق مراجعين به كتابخانه و كتابخواني شود كرده ايم؟ و راستي چه كسي اين وظيفه خطير را در جامعه بعهد دارد؟ آيا هنوز ما براي رسيدن به آن فضا زيبا نياز به پروازهاي بيشتري در آسمان علم و فضليت داريم ؟
با تشكر
عرفاتي
08/03/87
وبلاگ گروهي كتابداران ايران با همكاري كتابداران وبلاگ نويس ايراني جهت اطلاع رساني در زمينه هاي مختلف در علوم كتابداري و اطلاع رساني تهيه شده است.پيشنهادات و انتقادات سازنده شما خوانندگان عزيز ما را در بالابردن كيفيت اين وبلاگ ياري خواهد كرد. جهت همكاري با اين وبلاگ با مدير وبلاگ تماس بگيريد.