وبلاگ گروهی کتابداران ایران

حافظه شان را در مورد توجه قرار دادن جزئیات یا حقایق جدید تقویت می کردندو یا دانش و عقاید قبلی را ثابت می کردند،و بدین ترتیب اطمینان خود را در تصمیماتشان بهتر می کردند . (Bull Med Libr Assoc.)

خدمات کتابخانه پزشکی تضمین می کند که شخص تامین کننده مراقبت بهداشتی به اطلاعات منشر شده روزآمد و مربوط ،موثق دستیابی داشته باشد که بر کیفیت مراقبت می افزاید.

(اثر اطلاع رسانی و کتابداری مراقبت بهداشتی .لندن:انتشارات اتحادیه کتابخانه :Carmel M,ed.)

پزشکان بالینی کسانی هستند که بطور فعال به کتابداران بالینی که قادرند اطلاعات را با یک گزینش وسیع از انتشارات پزشکی جمع آوری کنندکمک می کنند، به جای  اینکه فقط به ذهن یا نظر یک تعداد کمی از همکاران وابسته باشند .بنابراین مشورت جانبی می تواند بر اساس جهان اطلاعات و آنالیزها و نظریه های پزشکی منتشر شده باشد.

تاریخچه کتابداری پزشکی

در ابتدا مجموعه کتابهای پزشکی تحت نظر پزشکان شخصی بود و بعدا" تحت نظر اتحادیه پزشکی قرار گرفت .بعضی از کتابخانه ها در اطراف مرکز مجموعه های کتاب تشکیل شده بودند .در بین سالهای 1875 و 1900 بنیانهایی برای شغل کتابداری جدید،که عمومی شده بود، نهاده شد ، و مدارس شروع به تدریس علوم کتابداری کردند.در سال 1917، صدو هفتادو چهار کتابخانه پزشکی در ایالات متحده وجود داشت ،و مشخص شد که نیاز برای آموزش کتابداران پزشکی وجود دارد.در طول سال 1920،از کتابخانه ها در بیمارستانها و سناتورها بطور عمده برای سرگرمی بیماران استفاده می شد ،اما به زودی به یک نوع علمی که به پزشکان به عنوان یک منبع برای سوابق تحقیق منشر شده از آن استفاده می کردند ،تبدیل شد .

در سال 1939 ،کتابداری پزشکی به عنوان یک حرفه جداگانه تشخیص داده شد .در سال 1947،اتحادیه کتابخانه پزشکی بطور رسمی یک برنامه آموزش مخصوص برای کتابداران پزشکی را پذیرفت و در سال 1948 اولین رشته کتابداری پزشکی به دانشگاه Library Service در رابطه با خدمات کتابخانه کلمبیا در نیویورک پیشنهاد شد ،که بیانیه های اعضای هیئت علمی دانشکده پزشکی و جراحی رسما" به ثبت رسیده است .دومین رشته کتابداری پزشکی در دانشگاه Emory  در آتلانتا،Georgia در سال 1951 با تاکید بر روی منابع پزشکی و بیانیه های هیئت علمی دانشگاه پزشکی ، تدریس شد.

در سال 1943 تعدادی از کتابخانه های پزشکی دو برابر شدند و در سال 1960 برنامه آموزشی کتابخانه دانشگاه ها و آموزش کتابدار جدید بطور زیادی توسعه یافت .دانش وسیع ، تاکید بر مسیرهای فنی را جایگزین کرد .در سال 1967 در میان کارهای کتابخانه پزشکی برای استانداردسازی چکیده های منابع ، برای فایل های کتابشناسی و کپی الکترونیکی و انشار مقاله و رکوردهایی که در فتوکپی ها و میکروفیلم ها استفاده می شد بنیانهایی گذارده شد.

در سال 1948 تلاش ها برای ایجاد یک طبقه بندی بزرگ ، سیستم جستجوی اطلاعات شروع شد و پایگاه های اطلاعاتی و سیستم های کامپیوتری کتابخانه ملی پزشکی تکامل یافت .

MEDical Literature Analysis and Retrieval System)}){MEDLARS

اولین سرعنوانهای موضوعی پزشکی سازمان یافته (MeSH)در سال 1969بوجود آمد. این سرعنوانها ، سرعنوانهای موضوعی رسمی شدند که برای فایل بندی کردن همه مدخل های کتابشناسی بکار برده می شد .

در سال 1971،Gertrude Lamb PhD  پیشنهاد کرد که کتابداران و متخصصان اطلاعاتی مخصوص آموزش دیده شده بایستی اعضای فعالی در تیم های مراقبت بهداشتی باشند ،مشابه دیدگاه پزشکی بالینی و شامل کار تیم های مراقبت بیمار می شد.علاوه بر این هدف او اولین برنامه کتابدار پزشکی بالینی را در دانشگاه Missouri  در شهر(UMKC)  Kansasدانشکده پزشکی شروع کرد ودر سال 1974 دومین برنامه را در بیمارستان Connecticut Health Center in Harford شروع کرد.

آنچه باعث شد بشر ایده ای را در شغل کتابداری بالینی بیان کند در اولین مرحله یک فراخوان (دعوت نامه )بود (در حالیکه به عنوان یک کتابدار دانشگاهی در UMKC کار می کرد )تا یک سیستم کامپیوتر را توسعه دهد تا به خود مطالعه گری دانشجویان پزشکی کمک کند.او تصمیم گرفت تا به دانشجویان درمسیرهای پزشکی کمک کند تا ببیند چه درسی را دوست دارند که تدریس شود.پزشکان به یادداشت روزانه خود توجه دارند تا ببینند چگونه سودمند بوده است،ممکن است آزمایش خون در کنار بیمار باشد زمانیکه پزشکان بالینی می توانند جواب ها را فورا" بدون اینکه برای نتایج آزمایشگاه منتظر باشند،را بگیرند .این بیانیه باعث شد که بشر فکر کند که بطور یکسان حس خوبی برای آموزش ، در متخصصان اطلاعاتی بوجود می آورد تا در محل مراقبت حضور داشته باشند .(Brodman E.Interview with Gertrude Lamb. Medical Library Assoc Oral History Committee;)

به عنوان یک نتیجه تلاشهای اولیه بشر ،بسیاری از برنامه های کتابدار پزشکی بالینی ،در ابتدا بوسیله بودجه واگذار شده  از طرف NLM حمایت می شد ، که در طول دو دهه بعدی شروع شد .چهار برنامه در سال 1974 بوجود آمد ، 23 برنامه در سال 1985 بوجود آمد و 29 برنامه در سال 1993 در منابع گزارش شده بود .

(Bull Med Libr Assoc.)

دانشکده پزشکی در دانشگاه Virginia  در Richmond Virginia Common wealth University در سال 1994 یک برنامه کتابداری پزشکی بالینی را شروع کرد.

کتابدارن به دانشجویان پزشکی درس می دادند تا چطور به منابع در طول دوره پزشکی تخصصی شان دستیابی داشته باشند.ایستگاه کاری کامپیوتر در سایت های کارمندی بیمارستان به اعضای هیئت علمی این توانائی را می داد تا به گروه بالینی زمانیکه دانشجویان با موارد بیمار واقعی کار می کردند،آموزش دهد،که بر یادگیری بهتر تجربیات اثر داشت .

از آنجا که نه دانشکده پزشکی و نه کتابخانه ،استطاعت مالی نداشتند تا از برنامه به تنهائی حفاظت کنند،به هر حال ،پشتیبانی مالی از یک گروه که در دانشگاه پزشکی فعالیت می کرد بوجود آمد،دانشکده پزشکی بیمارستانهای Virginia ، و دانشگاه ،خدمات همه آنچه را که ،منابع را ،فراهم کرده بود را محاسبه کردند.

(Medical Reference Services Quarterly )

کتابخانه (EBL)Eskind Biomedical Vanderbilt سه سیستم را به وجود آورد.اولین آن خدمات کتابداران پزشکی بالینی را به کارمند بالینی فراهم می کرد ، دومی این خدمات را برای محققان پزشکی فراهم می کرد ،و سومی به کتابداران امکان میدهد تا به سوالات جواب دهند و اصطلاحات و حالات پزشکی را به افراد بیمار و عموم توضیح می دهد.این سیستم های مبتکرانه خارج از برنامه اصلی کتابدار پزشکی بالینی توسعه پیدا کردند که در EBL در سال 1996 شروع شد ، زمانیکه، یک کتابدار منفرد به روشهای پزشکی در واحد مراقبت پزشکی وابسته به بخش ICU توجه میکرد.

برنامه های اطلاعاتی EBL در وب سایت مرکز اطلاع رسانی خلاصه شده است .

WWW.mc. Vanderbilt.edu/infocntr) )

آیا واقعا خدمات کتابداران پزشکی بالینی یک گوناگونی را بوجود آورده است ؟    

  بحث درباره به شمارآمدن کتابداران آموزش دیده  از نظر بالینی یا اطلاع رسانان در تیم های مراقبت بهداشتی ممکن است در قسمت جداگانه ای باشد به خاطر اینکه این نظریه تا اندازه ای نسبتا" جدید است (قبل از سال 1971 کتابداران پزشکی فقط در کتابخانه های پزشکی بودند.) و به خاطر اینکه پزشکان مسئولیت مراقبت از بیمارهایشان را داشتند ، آنها اغلب ناخواسته به دیگران وابسته بودند تا اطلاعات مربوط درباره درمان یا موارد پزشکی را فراهم آوردند.

مراقبت بهداشتی حرفه ای ، شامل پزشکان ،داروسازان و پرستاران است که کمک می کنند و انتظار دارند که تحقیقات مربوط به منابع شان در 25 تا 30 سال گذشته اجرا شده باشد .بنابراین ممکن است زمان زیادی را برای آنها بگیرد تا تحقیق انجام شده بوسیله دیگر اعضای تیم مراقبت بهداشتی را قبول کنند.

بر اساس فلورنس والری MLS,PhD ,کتابخانه ملی پزشکی ،سرپرست پیشین کتابخانه علوم بهداشتی در دانشگاه روچستر در ایالت نیویورک ، و پروژه پیشین  اجرا شده بوسیله اتحادیه دانشکده پزشکی امریکا،"در آنجا میان ثبات بیانیه در پرونده های کامپیوتری بیمار و مدخل های تحت پزشکی شباهت وجود داشت ."

از آنجائیکه مقاله ما ، این نظریه را رواج داد، آموزش و استفاده از اطلاع رسانان بوجود آمد .[Ann Intern Med ]

من از بعضی پزشکان و داروسازان و پرستاران شنیده ام که می گفتند:"ما نیاز به شخص دیگری در تیم مراقبت بهداشتی نداریم ." حتی بسیاری از آنها خیلی علاقمند به این نظریه بودند.اما به طور حتم مقاومت آنها از بین خواهد رفت زمانیکه به آنها ثابت شود که استفاده از کتابداران پزشکی بالینی و اطلاع رسانان صرفه جوئی در پول است و مراقبت از بیماران بهبود می یابد .

یک اطلاع رسان لزوما" سابقه دانشگاهی و مدارک یک کتابدار  را ندارد ، اما یک متخصص از منابع کتابخانه استفاده خواهد کرد تا اطلاعات مورد نیاز برای تیم بالینی را به دست آورد.بعضی از کارگران می توانند کمک کنند تا وقفه در گروه بالینی آنجائی که بطور کامل کتابداران پزشکی مدرک دار وجود ندارد از بین برود .

جوهان مارشال ,PhD,رئیس دانشگاه کتابداری و اطلاع رسانی در دانشکده شمال کارولینا در Chapel Hill  بیان کرد  که  بحث  درباره  حضور  کتابداران  یا  دیگر  افراد تامین کننده اطلاعات در تیم مراقبت بهداشتی ممکن است از روش سلسه مراتب ناشی  شده باشد ، و اینکه  بعضی از  پزشکان ممکن است پی ببرند که مهارت و درجه شان مورد سوال قرار گرفته است .

از طرف دیگر مارشال گزارش کرد که سالها پیش زمانیکه، او به عنوان یک کتابدار پزشکی بالینی در دانشگاه Mc Master کار می کرد ،کتابداران پزشکی بالینی به عنوان اعضای تیم های بهداشت وابسته به چند رشته علمی به حساب می آمدند.علاوه بر پزشکان ،این تیم ها شامل کارگران اجتماعی،داروسازان،کارشناسان تغذیه،پرستاران،بیماران و خانواده هایشان بود.همه این مردم ملزومات را برای مراقبت بهینه از بیمار در نظر می گرفتند .

مارشال همچنین تذکر داد که در یک بازنگری ،انتقادی، از منابع پزشکی نشان داده شد، که داشتن کتابداران پزشکی بالینی بر مراقبت پزشکی بر اساس اطلاعات که با مراقبت بهداشتی بر اساس علامت ها برابر است ،تاثیر دارد .

به نظر J.Micheal Homan,MA سرپرست کتابخانه ها در کلینیک Mayo در روچستر، مینسوتا،و رئیس انجمن کتابداری پزشکی ،اصل مباحثه پزشکی ،مفهوم کتابداران پزشکی بالینی را در بر نمیگرفت .او اظهار داشت که :" مشکل اصلی این است که کتابدار پزشکی بالینی به تعداد کافی وجود ندارد تا همراه با تیم های مراقبت بهداشتی که از آنها استقبال کرده اند خدمت کنند."

تیم های پزشکی ممکن است نظریه اطلاع رسانان را که کتابداران مدرک دار نیستند را بپذیرند،اما ثباتی در این مورد به تنهائی وجود دارد .

کتابداران مدرک دار می گویند:که بهترین نتایج فقط بوسیله استخدام کردن آنهائی که بیشتر متخصص در علوم اطلاع رسانی هستند بدست می آید و پزشکان نیاز دارند از کمک بسیار خوب که فعلا" به آنها توسط کتابداران پزشکی مدرک دار ارائه می شود آگاهی داشته باشند. (National Network )

اما بسیاری از کتابداران پزشکی می گویند که، اطلاع رسان، فقط اصطلاح دیگری برای موقعیت هائی که آنها در طول سالها دارند ،است .

به نظر بسیاری از کتابداران ،تنها اختلاف بین کتابداران مرجع و اطلاع رسانان گروهی است که در آن مشاوره اتفاق می افتد .

عملکرد کتابداران بالینی

کتابداران بالینی که عضو تیم های پزشکی هستند هر روز صبح از مراکز گوناگون پزشکی بازدید می کنند مثل بیمارستان UMKC که مفهوم کتابدار پزشکی بالینی در آنجا بوجود آمد.

Amrita Burdick ,MALS,MAED کتابدار پزشکی بالینی ،کتابخانه علوم بهداشتی UMKC این قبیل تیم ها را در مسیرهای گردش در مرکز بهداشتی برای چندین سال همراهی کرد .او می گوید:که اگر نمی توانست یک جواب برای تیم در حال بازدید ندهد ،او جواب را در همان ساعت از پزشکان می گرفت.

به عنوان بخشی از کارشان با تیم های بهداشتی بالینی ،کتابداران دفتر سررسید را نگهداری می کنند تا سوالات پرسیده شده و اطلاعات جستجو شده اجرا شده در مسیرهای روزانه شان را ثبت کنند.

Lamb,Acari نوشتند که این سررسیدها تغییرات در رفتار جستجوی اطلاعات و برخوردهای انتقادی در ارتباط با پذیرش کتابدار و اثر داشتن آن در مراقبت از بیمار را آشکار می کنند.(Hosp Med Staf )

Michelle Beattie MLIS همچنین یک کتابدار بالینی در UMKC،(اظهار نظرهایی که پزشکان و دیگر اعضای تیم مراقبت بهداشتی دارند این است که) می گویند :"ما خوشحالیم  که  یک تیم هستیم و کمک هایمان را تا آنجائی که ممکن است دریغ نمی داریم ."

بر اساس نظر Beattie کتابداران بالینی کسانی هستند که "مهارت بیشتری دارند ، قادرند تا خدمات بیشتر و بهتر را به اماکن بالینی ارائه دهند ،و پزشکان را یا از طریق حضوری و یا تلفنی بهتر یاری کنند ، Beattie ,Burdick می گفتند که زمانیکه سوالات پیچیده بوجود می آمدند،آنها به کتابخانه برمی گشتند تا جستجوهای منابع گسترده را راهنمائی کنند ."آنها تقریبا" همیشه جوابی برای تیم قبل از پایان روز کاری داشتند.

کتابداران بالینی ، در هر حال مقدار زیادی از جستجوهای سریع و خدمات فتوکپی را فراهم می کردند .آموزش بالینی شان به آنها اجازه می داد تا بفهمند و سوالات قابل پرسش در مسیرها را پیش بینی کنند،تا بدانندچه چیز پرسیده نشده است و منابع را به دقت آزمایش کنند تا اطلاعات مورد نیاز را فراهم آورند .آنها همچنین معلمانی هستند ، و اعضای تیم را در استفاده از منابع راهنمائی می کنند .

کتابداران پزشکی بالینی با تجربه بیشترین مقاله های مربوط را پیدا می کنند ،نکات مربوطه مهم را جمع آوری و خلاصه هایی را برای تیم های پزشکی می نویسند ،آنها همچنین نظرهای متفاوت در منابع را تذکر می دادند .

مشکلات سرمایه گذاری   

اگر چه کتابداران بالینی اغلب برنامه های آموزشی شان را خوب دریافت می کنند،که غالبا" بوسیله بودجه ناکافی (کم) به مخاطره می افتد.به بورس های اولیه از NLM بایستی دوباره  پول  اختصاص داده  شود ، یا برنامه ها بایستی برای قسمتی از بودجه های کتابخانه های پزشکی پرداخت شود.زمانیکه مدیران با تحت فشار قرار دادن خواستار کاهش قیمت ها می شوند ، برنامه های کتابدار پزشکی بالینی اغلب از همان ابتدا قطع می شود .

Claire Hamasu ,MLS هماهنگ کننده خدمات اطلاعاتی بهداشتی در کتابخانه های ملی  پزشکی Net work   در Pacific  Southwest  Region   دانشگاه   کالیفرنیا ، Los  Angeles (UCLA) گزارش کرد که در حال حاضر هیچ برنامه آموزشی برای کتابداران پزشکی بالینی در UCLA موجود نیست . او اظهار داشت "کمبود بودجه به نظر میرسد مشکل مهمی باشد."

اگرچه کتابداران پزشکی خیلی زیاد دوست دارند که بیرون از کتابخانه بروند(ما دوست داریم آنها را خارج از محل کار و راهروها ببینیم که کار بالینی را شامل شود ) علاوه بر وظایف دیگر کتابخانه ، خیلی شبیه به استخدام کردن می باشد، بدون اینکه هیچ بودجه ای را اختصاص دهند، شغل های بیشتری اضافه می شود .او اضافه کرد که اکنون در آنجا به نظر می رسد منفعت بوجود آمده از نظریه کتابداران بالینی نمایان شده باشد  و  اینکه  کتابداران  پزشکی  ممکن  است خواهان باشند تا منفعت فرصت های جدید را  بدست بگیرند .البته اگر بودجه ای اختصاص داده شده باشد.

(اگر بودجه ای اختصاص داده شد از موقعیت ها استفاده کنند .)

سرمایه گذاری و مرزیابی کردن،اصطلاح طولانی منابع حمایتی،مشکلات مهمی هستند که با افزایش خدمات اطلاع رسانان روبرو می شوند.

مارشال اظهار کرد که "صنعت بیمه و HMOs (سازمانهای حفظ سلامتی )بایستی مورد توجه قرار گیرند ." او اظهار داشت که HMOs بایستی از وجود کتابداران پزشکی بالینی و اطلاع رسانان به عنوان یک وسیله فروشگاهی استفاده کنند (یعنی مثل یک وسیله که در تمام فروشگاه ها موجود است و قابل خرید است استفاده نمایند.)زیرا مراقبت بیمار و نتایج پزشکی بهتر شود زمانیکه این چنین متخصصانی عضوی از تیم مراقبت بهداشتی در موسسه هایشان هستند.

در ارزیابی کلی از برنامه های کتابدار بالینی،محققان به دقت شباهت میان انتخاب مربوطه به مقالات بالینی بوسیله کتابداران و پزشکان را مورد ارزیابی قرار دادند و هیچ تفاوت مهمی در سودمندی (کارآیی) میان دو گروه پیدا نشد.(Bull Med Libr Assoc)

برای HMOs  یا صنعت بزرگ بیمه هزینه گاهی از پرداخت پول توسط متخصصان اطلاعاتی دیده شد ،تا در تیم های بهداشتی شرکت کنند ،اطلاعات بهتر و بیشتر در ارزیابی خدمات اطلاع رسان یا کتابدار،بایستی فراهم باشد.

منفعت های عینی بایستی این چنین مبالغ قابل پرداخت کاهش یافته را نشان دهند تا کمتر امتحان شود ،بیمارستان کوچکتر باقی بماند ،و عاقبت بیمار بهبود یابد.

فلورنس اظهار کرد که گزارشات چنین سودهایی غالبا" روایتی (داستان مانند)هستند،و هیچ مطالعات کنترل شده با دقت انجام نشده است .

برنامه های کتابدار بالینی ممکن است بهترین روش برای نشان دادن به پزشکان بالینی باشد که کتابداران می توانند اطلاعات مورد نیازشان را با روشی که نمی تواند همانند یا جایگزین بوسیله هر منبع دیگر شود را حمایت کنند. (Bull Med Libr Assoc)

قانون متغیر کتابداران  

D.A.Matthews نوشت که ،"پزشکی از بسیاری رشته های موضوعی دیگر متفاوت است .که به خاطر گسترش و عمق آن است،و قدمت و رشد فزاینده آن بالاتر از دانش اولیه است ،و امروزه پزشکی به صورت کتابشناسی سازمان دهی شده است.

(Medical Librarianship.London:Clive Bingley)

کتابداران پزشکی ممکن است نسبت به همیشه با اهمیت افزایش اینترنت با ارزش تر شوند.وب سایت های اطلاعاتی بهداشتی که اطلاعات آنها حفظ شده است یا بوسیله کتابداران پزشکی ارائه شده است ،دقیق تر هستند،و محتوای آنها کیفیت بالاتری دارد.بیمار ،از این چنین وب سایت هایی را که در حال افزایش است،استفاده می نماید و با آگاهی بهتر بیماران سوالات بیشتری را با پزشکانشان مطرح می کنند،پزشکان نیز بایستی در مقابل این خیل عظیم سوالات جواب بدهند.اگر بودجه معتبر می تواند بدست آید،کتابدار یا اطلاع رسان آموزش دیده بالینی ممکن است یک عضو  مهم  در هر تیم  مراقبت  بهداشتی  شود ، نه  فقط  آنها  در  بیمارستانها ، با موسسه های دانشگاهی بزرگ ارتباط دارند .مارشال بیان کرد که " بیمارستانهای  غیردانشگاهی بیشتربه اطلاع رسانان نیاز دارند(نسبت به موسسه های دانشگاهی)

زیرا آنها یک پایه اطلاعاتی بزرگ ،از قبیل یک کتابخانه پزشکی بزرگ ، را که در نزدیکی آنها باشد را ندارند."

اطلاع رسانان آموزش  دیده ای که مدرک اصلی یا همه مدارک یک کتابدار را ندارند می توانند هنوز خیلی نقش مهمی را داشته باشند.اطلاع رسانان می توانند در زمینه های خاص آموزش ببینند،فقط به عنوان اینکه ما امروزه دستیاران پزشکان را آموزش می دهیم.

مارشال اظهار کرد که "ما نیاز داریم تا ساختارهای موجود را بسازیم و از نو چرخه را اختراع کنیم ،زیرا این تنها راهی است که برنامه ها در استطاعت شخص خواهند بود.به نظر مارشال ،متخصصان اطلاعاتی باارزش هستند که هر یک در مراقبت از بیمار شرکت دارند.او همچنین اظهار داشت "زمانیکه پزشکان دوره خدمت خود را در بیمارستان  می گذرانند  به  خاطر ماهیت زیاد کاری شان ،همیشه سوالات زیادی  بوجود می آید ."

زمانیکه تیم بهداشتی با آگاهی بهتر تصمیمات مربوط به درمان را می گیرد ، موجب خواهد شد تا کیفیت مراقبت از بیمار بهبود یابد.

  منبع:ترجمه مقالهClinical Librarianship  از مجله Annals of Interna Medicine،جلد 134/شماره 8

                                                                                          ترجمه مهتاب میرزائی

                                                                               کارشناس کتابداری و اطلاع رسانی