پیش‌نویس بیانیه

 همایش ملی معماری فضاهای کتابخانه ‌ای

1.       شرکت‌کنندگان هما‌یش متشکل از کتابداران و معماران بر این باورند که طراحی و اجرای مناسب بنا پیش شرط اساسی بهره‌برداری بهینه از نيروي انساني، منابع اطلاعاتي، و بودجه‌ی كتابخانه‌هاست تا هدف خدمت شایسته به مردم تحقق پذيرد. به اعتقاد ما رشد سریع اطلاعات الکترونیکِ شبکه‌ای شده از اهمیت کتابخانه‌ها نمی‌کاهد و روند ایجاد کتابخانه‌ها در ایران به موازات سایر کشورها ادامه خواهد یافت.

2.       به اعتقاد ما هدف معماري، آسان و دلپذير ساختن بهره‌گيري انسان‌ها از بناها است. بناي كتابخانه‌ها نيز در درجه‌ی نخست براي انسان‌هایي ساخته مي‌شود كه قرار است از آنها استفاده و در آنها كار كنند. معماری کتابخانه‌ا‌ی که هدف آن خدمت به مردم است، فضایی ایجاد می‌کند که دسترسی سهل، ‌محترمانه، و دلپذیر از امكانات و خدمات كتابخانه را ميسر سازد و محل کتابخانه را به جایی برای نزدیک شدن مردم به یکدیگر،  لذت بردن و آموختن تبدیل کند. از این رو، بناي كتابخانه بيش و پيش از آن که بهانه‌ای برای تجلي هنر معمار باشد، باید سهولت بهره‌برداري استفاده‌كننده‌ی نهایي، و ارائه‌ی خدمت توسط كتابدار را تضمين كند. ملاحظات زيبایي‌شناختي در طراحي، تنها زماني ارزشمند است که مصالح بهره‌برداران از بنا به صورت همه‌جانبه در آن رعایت شده باشد.

3.       دسترس‌پذيري سهل به ساختمان کتابخانه و حرکت آزادانه در آن، به‏ويژه برای ناتوانان و كم‌توانان، یک معیار اساسی کیفیت در معماری کتابخانه است. برای این منظور لازم است ساختمان کتابخانه تا حد امکان ساده، يكپارچه، انعطاف‌پذير، سهل‌‌الوصول باشد. به گونه‌ای که  استفاده‌کنندگان بتوانند در این کتابخانه‌ها به سهولت و با رضایت به حرکت درآیند و از امکانات آن بهره برند. کارکنان نیز بتوانند ساعت‏ها و روزهای متمادی به دور از خطر فرسودگی در آنها به کار بپردازند. خرد کردن فضای کتابخانه‌ها به بخش‌های انعطاف‌ناپذیر، ایجاد اختلاف سطح‌های غیرقابل عبور، زحمت‌‌افزا و خطر آفرین برای افراد ناتوان و کم‌توان، پیچیده کردن طرح بنا و شکستن آن، همگی اقداماتی است که طرح کتابخانه را از معیارهای کیفیت دور می‌کند.

4.       ما اعتقاد داریم که بناهای اکثر کتابخانه‌ها در کشور ما تا این زمان معیارهای فوق را در حد شایسته رعایت نکرده‌اند. بر عهده‌ی جامعه‌ی معماری و کتابداری ایران است که مساعی خود را برای به کار بسته شدن معیارها و ملاحظات فوق در مرحله‌ی ایجاد فضاهای کتابخانه‌ای به کار بندند.

5.        همچنین مسئولیت بزرگی بر عهده‌ی کارفرمایان پروژه‌های کتابخانه‌ای است که با تأمین منابع لازم و انطباق انتظارات خود با معیارهای فوق، امکان ساخته شدن بناهای مناسب برای کتابخانه ها را فراهم آورند. با رعايت اين موازين است كه مي‌توان ادعا كرد بناي كتابخانه با زیست‌بوم انسان رابطه معنادار پیدا می‌کند.